7-октябрь – Бүткүл дүйнөлүк пахта күнү

Адамдар пахта өстүрүүнү 7000 жыл мурун баштаган. Машинада токулган пахтадан жасалган биринчи кийим Улуу Британияда 1730-жылы пайда болгон.

Бүгүнкү күнгө чейин, пахта дүйнөдөгү эң популярдуу жана кеңири таралган кездеме.

Пахта тууралуу кызыктуу фактылар:

  • Пахта кездемеси дүйнөдө эң кеңири таралган.
  • Тажрыйбалуу жумушчу колу менен күнүнө 70-80 кг пахта терүүгө болот, бирок атайын жыйноочу машиналар бир убакта он эсе көп түшүм алышат.
  • Байыркы Рим легионунун жоокерлери пахтадан жасалган кийимдерди кийишкен.
  • Азыркы учурда Европада пахта арзан баада сатылат, тескеринче жибек кымбат турат. Ал эми байыркы Кытайда пахта жибектен кымбат болчу, анткени ал жерде экзотикалык деп эсептелген.
  • Бир тонна пахтадан 6-7 жүз шым өндүрүүгө болот.
  • Пахтанын үрөнү да текке кетпейт – ун жана май алардан жасалат.
  • Миңдеген жылдар мурун адамдар пахтадан кездеме токушкан, бирок жип ийрүүчү машиналар биринчи жолу Улуу Британияда 18 -кылымдын биринчи жарымында пайда болгон.
  • Дүйнөдөгү пахтанын көбү азыр Индияда өндүрүлөт. Анын үстүнө, көпчүлүк Индия талааларында, мурдагыдай эле, кол менен жыйналат, анткени бул өлкөдө кол эмгеги машина эмгегине караганда арзаныраак.
  • Пахтадан жасалган кийимдердин көбү боёлбойт, анткени бул өсүмдүктүн түстүү сорттору бир топ убакыттан бери өстүрүлүп келет.
  • Кээде пахтаны ашыкча өстүрүү чыныгы экологиялык кырсыкка алып келиши мүмкүн. Мисалы, Өзбекстанда – талаалар өтө тырышчаактык менен сугарылган, мындан тышкары өсүмдүктөр топуракты түгөтүшкөн. Натыйжада Арал деңизи дээрлик жок болуп, кургап кеткен.
  • Археологиялык табылгаларга караганда, адамдар биздин заманга чейинки 5 -миң жылдыкта эле пахта өстүрө башташкан.
  • Пахта кездемеси жүн кездемесинен бир топ күчтүү. Чыңалуу жагынан жибекке дээрлик окшош.
  • Бирок, алардын дагы бир кемчилиги бар – пахта күндүн нурунан коркот. Кебез кездеменин күчүнүн жарымын жоготуп, эскилиги жетиши үчүн жарыкта миң саат жетиштүү болот.
  • Башка кездемелерден айырмаланып, пахта нымдуу болгондо күчтөнөт.
  • Пахта нымдуулукту сиңире алат, ал көлөмүн 35-40%га көбөйтөт.
  • Пахтанын 95% га жакыны целлюлоза. Ошондуктан Советтер Союзунда бул өсүмдүктөн алынган кездеме пахта деп аталат.
  • Пахта жардыруучу заттарды даярдоодо колдонулат.

Пикир калтыруу

Сиздин E-mail дарек жарыяланбайт! Керектүү талаалар жылдызча менен белгиленген

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.